สมุทัย คือ เหตุของทุกข์ หรือสาเหตุทำให้เกิดทุกข์ ซึ่งพระพุทธเจ้าตรัสว่า เหตุของทุกข์คือความจริงอย่างหนึ่ง ที่ยอมรับว่ามีจริงเพราะเรายอมรับแล้วว่าทุกข์มีจริง เมื่อทุกข์มีจริงก็ต้องมีอะไรบางอย่างซึ่งเป็นตัวเหตุหรือสาเหตุทำให้เกิดทุกข์ เช่น ตัณหา ซึ่งเป็นตัวเหตุหรือตัวการที่ทำให้เกิดทุกข์ จำแนกเป็น
1. กามตัณหา คือความใคร่ หรือความอยากในอารมณ์ทั้ง 6 คือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส และธรรมารมณ์ เช่น อยากได้อยากเห็นรูปสวย ๆ เป็นต้น แบ่งออกเป็น 2 อย่างคือ วัตถุกาม ได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส เครื่องนุ่งห่ม บ้านเรือน หรือวัตถุอื่น ๆ อันเป็นที่ตั้งแห่งความกำหนัด น่าใคร่ น่าพอใจ กิเลสกาม ได้แก่ ความพอใจ ความรักใคร่ ความต้องการ ความปรารถนา ความอยากได้ ความยึดมั่นในกาม ความไม่สันโดษ เป็นต้น
2. ภวตัณหา คือ ความอยากมี อยากเป็น ได้แก่ ความอยากในสิ่งที่ชอบใจ พอใจเกิดขึ้น เช่น อยากมีทรัพย์สิน อยากมีที่อยู่อาศัย อยากได้ยศฐาบรรดาศักดิ์ เป็นต้น
3. วิภาวตัณหา คือ ความไม่อยากมีไม่อยากเป็น ไม่อยากเป็นอย่างนี้อย่างนั้น หรือความเบื่อหนายต่อสิ่งที่มีที่เป็นมาแล้ว หรือเบื่อหน่ายต่อสภาพที่เป็นอยู่ หรือความอยากในสิ่งที่สุดวิสัยอันขัดต่อธรรมชาติ เช่น เกิดมาแล้วไม่อยากแก่ ไม่อยากเจ็บป่วย ไม่อยากตาย เป็นต้น
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น